“Dat lust ik niet!” Een zin die veel ouders herkennen zodra er een onbekende groente, een nieuwe smaak of een gerecht op tafel verschijnt.
Maar een kind dat iets niet meteen wil eten, hoeft een voedingsmiddel niet daadwerkelijk niet lekker te vinden. Nieuwe smaken ontdekken kost tijd. Kijken, ruiken, voelen, een klein hapje nemen en opnieuw proeven: het zijn allemaal stappen waarmee kinderen hun smaak leren kennen.
De herfst is eigenlijk een prachtig moment om hiermee aan de slag te gaan. Er zijn volop kleurrijke groenten en fruitsoorten die kinderen kunnen bekijken, voelen, ruiken én proeven.
Nieuwe smaken leren kennen begint niet met eten
Wanneer we kinderen iets nieuws aanbieden, verwachten we soms dat ze het meteen opeten. Maar voor een kind kan een onbekende wortel, pompoen of zoete aardappel al een hele ontdekking zijn.
Proeven is meer dan alleen iets in je mond stoppen.
Een kind gebruikt verschillende zintuigen:
- Hoe ziet het eruit?
- Hoe ruikt het?
- Hoe voelt het?
- Hoe smaakt het?
- Hoe klinkt het als je erop bijt?
Door kinderen op een ontspannen manier kennis te laten maken met voeding, wordt eten een ontdekking in plaats van een strijd aan tafel.
Herfstgroenten zijn perfect om te ontdekken
Denk bijvoorbeeld aan pompoen, wortel, broccoli, bloemkool, rode biet en zoete aardappel. Je hoeft er geen ingewikkeld gerecht van te maken.
Laat een kind bijvoorbeeld een stukje rauwe wortel bekijken en voelen. Daarna kun je dezelfde wortel gekookt of geroosterd aanbieden.
“Is de wortel nu anders?”
Misschien vindt je kind de ene bereiding lekkerder dan de andere. En misschien nog steeds niet. Ook dat is prima.
Het doel is niet dat een kind na één keer proeven zegt: “Dit is mijn lievelingsgroente!”
Het doel is dat een kind leert: ik mag nieuwe smaken ontdekken.
Dwingen werkt niet altijd
Een veelgehoorde vraag van ouders is: “Moet ik mijn kind verplicht laten proeven?”
Een ontspannen sfeer rondom eten is belangrijk. Je kunt een kind uitnodigen om te kijken, te ruiken of een klein hapje te proberen, maar maak van proeven geen wedstrijd.
Een kind mag ook zeggen: “Ik vind het niet lekker.”
Je kunt vervolgens nieuwsgierig reageren:
“Wat vind je er niet lekker aan? Is de smaak sterk? Is het zacht? Of vind je de structuur niet fijn?”
Zo leert een kind woorden geven aan wat het ervaart.
Maak van proeven een kleine activiteit
Je hoeft niet iedere keer uitgebreid te koken om kinderen met nieuwe smaken kennis te laten maken.
Probeer eens een kleine herfstproeverij.
Leg bijvoorbeeld drie verschillende producten klaar: appel, wortel en pompoen.
Laat kinderen eerst kijken en ruiken. Daarna mogen ze kleine stukjes proeven.
Vraag vervolgens:
Welke vind je lekker?
Welke ruikt het lekkerst?
Welke voelt zacht of juist hard?
Welke zou je nog een keer willen proeven?
Er is geen goed of fout antwoord.
Juist door kinderen nieuwsgierig te maken, geef je ze de ruimte om hun eigen smaak te ontdekken.
Samen koken maakt eten bijzonder
Kinderen vinden het vaak interessant om zelf iets te mogen doen. Groente wassen, een ingrediënt in een kom doen, roeren of helpen met het maken van een eenvoudig gerecht.
Wanneer kinderen betrokken zijn bij het bereiden van eten, zijn ze niet alleen bezig met het eindresultaat. Ze zijn aan het kijken, voelen, ruiken, proeven en ontdekken.
Dat is precies waarom koken en smaakeducatie zo mooi met elkaar kunnen worden gecombineerd.
Ook op school kun je kinderen laten ontdekken
Smaakontwikkeling hoeft niet alleen thuis plaats te vinden. Ook op school kunnen kinderen op een speelse manier kennismaken met gezonde voeding en verschillende smaken.
Tijdens een smaakles kunnen kinderen bijvoorbeeld verschillende ingrediënten onderzoeken, proeven en vertellen wat ze ervan vinden. Zo ontstaat er een moment waarop gezond eten niet alleen wordt uitgelegd, maar vooral ervaren.
Dat maakt een smaakles actief, praktisch en leuk.
Een nieuwe smaak hoeft niet meteen een succes te zijn
Misschien proeft een kind vandaag een stukje pompoen en zegt het meteen “lekker”. Maar het kan ook zijn dat het kind het helemaal niets vindt.
Dat betekent niet dat het altijd zo zal blijven.
Smaak ontwikkelt zich en kinderen hebben verschillende voorkeuren. Daarom is het waardevol om voedingsmiddelen op verschillende momenten en manieren opnieuw aan te bieden.
Geen strijd. Geen druk. Gewoon opnieuw kennismaken.
Misschien verandert die “nee” uiteindelijk wel in een “nog een stukje, alsjeblieft”.
🍁 Ga deze herfst samen op smaakontdekking
Maak van gezond eten geen moeten, maar een moment om samen te ontdekken.
Kies deze week één groente of fruitsoort die je kind nog niet goed kent. Bekijk hem samen, ruik eraan, voel eraan en probeer een klein stukje. Praat over de smaak en laat je kind vertellen wat het ervan vindt.
Want een kind hoeft niet alles meteen lekker te vinden om toch een goede eter te worden. Het belangrijkste is dat het de kans krijgt om te ontdekken.
Wil je meer leren over smaakontwikkeling bij kinderen of ben je op zoek naar een smaakles, kookactiviteit of workshop voor kinderen? STARTVITAAL biedt interactieve activiteiten waarin kinderen op een leuke en laagdrempelige manier leren over voeding, proeven en koken.
Samen koken, proeven en ontdekken, daar begint smaakontwikkeling.